1 Ağustos 2021

Kaydileştirme ve Saklamadan Sorumlu Kurum-Merkezi Kayıt Kuruluşu

Günümüzde yatırımcıların bir kısmı başta pay senetleri olmak üzere sermaye piyasası araçlarına yönelmiş durumda. Hisse senetleri, yatırım fonları, tahviller başlıcaları. Peki satın aldığımız bu menkul kıymetler nerede kaydileştiriliyor? Saklaması nerede yapılıyor? Dilediğimiz zaman varlıklarımızı izleyebiliyor muyuz? İşte yatırımcıların merak ettiği bu soruların cevapları şimdiki yazımızda.

Merkezi Kayıt Kuruluşu(MKK) , sermaye piyasası araçlarının elektronik ortamda kaydını tutarak bunların ihracını, devrini ve menkul kıymetlere bağlı hakları izleyen bunların saklamasını yapan özel hukuk tüzel kişiliğine sahip bir kuruluştur.

15.12.1994 tarihli SPK kararı ile İMKB Takas ve Saklama A.Ş. ’ye halka açık pay senetlerinin fiziki olarak saklama görevi verilmiştir. 2001 yılına kadar da sermaye piyasası araçlarının fiziki saklamasını Takasbank yapmıştır. 1999 yılında yeni bir düzenleme ile kayıtların artık kaydi olarak tutulacağına yer verilmiş ve 2001 yılında Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) kurulmuştur. 2005 yılından itibaren ise ilk olarak yatırım fonlarının kayıtlarının tutulma süreci başlamıştır. Fiziki ortamda tutulan kayıtlarda menkul kıymet sahiplerinin hakları evraka sıkı sıkıya bağlı iken, kaydi sistemde bu haklar tamamen MKK nezdindeki kayıtlara geçmiştir. İleri sürülecek haklar, devir, ihraç veya sahip olunan sermaye piyasası aracının varlığının ispatı artık tamamen MKK’nın kaydi sistemi üzerinden gerçekleşmektedir. BIST’de işlem gören pay senetleri tahvil ve bonolar, varantlar, sertifikalar ve yatırım fonları kaydi olarak tutulmaktadır.

MKK;  kaydileştirme görevinin yanı sıra saklama, veri depolama, kurumsal yönetim ve yatırımcı hizmeti de vermektedir.

Saklama hizmeti kapsamında BIST pay piyasası, BIST borçlanma araçları piyasası gibi piyasalar üstünde, kitle fonlaması platformu üzerinde saklama görevi bulunmaktadır. Bu hizmet adı altında ihraç, transfer ve swift işlemlerinin kaydı da tutulmaktadır.

Veri depolama hizmetini yurt dışında saklama hizmeti sunan birkaç kuruluşa ait bilgileri ve yılda dört kez olmak üzere Borsa Trendleri Raporu da yayınlamaktadır.  Bünyesin de yer alan kaydi işlemlere ait istatiksel veriler de sürekli olarak internet sitesinde yayınlanır.

Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP), ​​Elektronik Genel Kurul Sistemi (e-GKS), Şirket Bilgi Portalı (e-ŞİRKET)  ve elektronik yönetim kurulu sistemi (e-YKS) üzerinde kurumsal yönetim hizmeti vermekle yükümlüdür.

Merkezi kayıt kuruluşu her yatırımcıya özel olarak verilen MKK sicil numarası ile farklı kuruluşlardaki hesaplarını hem incelemekte hem de yatırımcıların hesaplarına 7/24 olmak üzere çağrı merkezi ve internet aracılığı ulaşabileceği hizmetlerini bu numara üzerinden vermektedir. Yatırımcılar herhangi bir aracı kurum ya da banka bünyesinde hesap açarken sicil numarası olmayan müşteriler için öncelikle sicil numarasını sistem üzerinden almaktadır, bu işlem ise kurul tarafından zorunlu tutulmaktadır.

SP Finans Akademisi
Wordpress Social Share Plugin powered by Ultimatelysocial