20 Haziran 2021

Kripto Paralarda Hangi Ülkeler Hangi Düzenlemeleri Yaptı?

2009 yılında hayatımıza giren kripto paraların artan talepler beraber günümüzde 9 binden fazla kripto paranın olduğu ve dünyada 70 milyon, Türkiye’de ise 3 milyon kişinin kripto para cüzdanına sahip olduğu bilinmektedir.

Bir merkeze bağlı olmadan, yazılımla üretilen ve blokchain altyapısı kullanılarak kayıtlarının tutulduğu kripto paralar, birçok ülkede gün geçtikçe ilgi toplamaktadır. Bu ilgi de ülkeleri düzenleme yapmaya itmektedir.

Devletler kayıtlarının kendileri tarafından tutulamadığı, vergi ve kara para aklama gibi birçok suça oldukça elverişli olduğu kripto paralar için çeşitli regülasyon yollarına gitmişlerdir.

TSPB 2021 Bahar Göstergesine bakıldığında birçok ülkede regülasyon çalışmalarının yapıldığını görmekteyiz.

TÜRKİYE

16 Nisan 2021’de Resmi Gazetede yayımlanan yönetmeliğe göre “kripto varlıklar ödemelerde doğrudan ve dolaylı olarak kullanılamayacak.”  ibaresi yer almaktadır.

2021 Haziran NTV haberine göre; ” Tüketiciyi korumak, kara paranın aklanmasını önlemek için yürütülen kripto paraya ilişkin yasa teklifi çalışmalarında son aşamaya gelindi. Çalışmada öncelikle kripto varlık çeşitleri tanımlanacak. Çalışmalara SPK, Gelir İdaresi, Merkez Bankası, BDDK da katılıyor. Çalışmada kripto varlık şirketlerinin SPK gözetiminde faaliyet göstermesinin ele alındığı belirtilerek, şirketlere asgari sermaye şartının getirilmesinin planlandığı belirtildi. İlk olarak faaliyet gösteren şirketler için lisans ve asgari sermaye şartı getirilmesi, şirketler için teknik yeterlilik ve kurumda çalışanlarda SPK lisansı şartının aranması getirilmesi planlanan düzenlemeler içinde yer alıyor.” Ayrıca varlıklardan stopaj alınması da gündemde. Yasanın ise bu yıl sonuna kadar düzenlenmesi beklenmektedir.

ABD

Dünyanın finans merkezlerinden biri olan ABD, blokchain teknolojisini ve kripto varlıkları finans sektörünün geleceği olarak gördüğü için federal anlamda çok sıkı bir düzenleme yapmaktan kaçınırken, birçok kurumla beraber oluşabilecek kötü sonuçları engellemeye yönelik çerçeveler belirlemiştir.  Federal bazdaki yürürlükte bulunan Banka Gizlilik Yasası da zaten ABD merkezli kripto varlık kuruluşlarının tabi olduğu bir mevzuattır.  Daha katı düzenlemelerle yasal zorunlulukların artmasından kaynaklı yatırımcıları yabancı piyasalara kaçıracağını düşünmektedir. ABD’de mevcut olarak kripto varlıklar; gerçek kişilerden, kripto borsasından ve kripto ATM’lerden  alınıp satılabilmektedir . Bu sebepten dolayı daha çok eyalet bazında kripto varlıklar için olumlu düzenlemeler yapılmaktadır.

Ohio 2018’de kripto varlıklarla vergi tahsil etmeye başlayan ilk eyalet olurken, Colorado, kripto varlıkları federal menkul kıymet düzenlemelerinden muaf tutan tasarıyı, Oklahoma ise kripto varlıkların kamu kurumlarında kullanılmasına izin veren bir yasa tasarısını 2019 yıllında kabul etmiştir. Aynı zamanda ABD kripto varlıklar için gelir vergisi de almaktadır.

MEKSİKA

Latin Amerika’nın en büyük kripto borsasına sahip Meksika, Mart 2018’de finansal teknoloji kurumlarını düzenleyen Finansal Teknoloji Kurumlarını Düzenleme Kanunu yürürlüğe koymuştur. Bu yasa ile halk arasında ödeme aracı olarak kullanılabilecek varlık olarak tanımlanan. İtibari para ile kripto varlıklar arasında değişim konusunda bir ayrıma gitmeyen Meksika, elektronik ödemler sisteminde değişiklikler yaparak sistemin sağlıklı işlemesi için önlemler almıştır.

VENEZUELA

Kripto varlıkları çağın gereği olarak gören ve ilginin bir hayli yüksek olduğu ülkede sadece kripto varlık düzenlemelerine yönelen özel bir düzenleyici kurum oluşturmanın yanı sıra Petro adı verilen kendi kripto para birimini üretmiştir.

TSPB Göstergesine göre, 2018 yılında Kripto Varlıklar ve Petro Kanunu ile kripto varlık tanımlamaları, halka arzı kullanımına yönelik çerçeveler belirlenirken, 2019’da Kripto Varlıklar Kanunu ile dolaşımı ve takası ile ilgili konularda düzenleme yapılmıştır.

JAPONYA

Özellikle yaşanan siber saldırlar Japonya’yı bu konuda regülasyon yapmaya itmiştir. Kripto varlıklar, 2016 yılında çıkardığı Ödeme Hizmetleri Kanun ile Bitcoin ve diğer kripto varlıkları sanal para olarak tanımlayan ilk ülke olmuştur. 2020 yılında ise Finansal Araçlar ve Borsa Kanunu yürürlüğe girmiştir.  Ülkede tüzel kişiler, Finansal Hizmetler Kurumuna ( FSA) kaydolarak kripto varlık işlem platformu kurucusu sıfatı ile yetki almaktadır. Kripto varlıkların saklamasını ise kripto varlık borsa hizmeti adı altında bankalar ile banka iştiraki olan kurumlar yapmaktadır.

AVRUPA BİRLİĞİ

Gelişen finans teknolojisini yakından ve temkinli takip eden Avrupa Birliği,  riskler konusunda yatırımcıları uyarmış, 2018 yılında yayınladıkları Fintek Eylem Planı’nda kripto varlıklar ele alınmıştır. Temmuz 2018’de Kara Para Aklamayı Önleme Direktifinde sanal para borsaları ve Saklama cüzdan sağlayıcıları tanımlanarak üye ülkelerin düzenlemeler yapması istenmiştir. Bazı ülkeler ise direktiften daha sıkı uygulamalar getirmiştir.  Eylül 2020’de ise, Kripto Varlıklar Piyasaları Düzenlemesi (MICA) ile kripto varlıkların ihraçları ve işlem görmelerine ilişkin kamunun aydınlatılması, kripto varlık hizmetleri sağlayıcılarının ve ihraççılarının yetkilendirilmesi, denetimi gibi temel kurallar önerilmiştir. Şu an tasarıda olan bu düzenlemenin önümüzdeki birkaç yıl içinde yürürlüğe girmesi beklenmektedir.

Düzenlemelerle ilgili daha çok ayrıntılara, banka ve aracı kurumlardaki işlemlere yönelik birçok istatistiğe yer veren bilgilere TSPB 2021 Bahar Göstergesinden ulaşabilirsiniz.

SP Finans Akademisi
Wordpress Social Share Plugin powered by Ultimatelysocial