Banka Bonosu

Banka bonosuyla(finansman bonosu) vadeli mevduat arasındaki farkları ve benzerlikleri anlatmaya çalışalım.

Banka bonosu nedir?

Banka bonosu bankaların borçlu sıfatıyla ihraç ettikleri bir yıldan kısa vadeli borçlanma araçları olup menkul kıymet sınıfına girerler. 1 yıldan uzun olursa tahvil olarak adlandırılırlar. Bono ihraç izni Sermaye Piyasası Kurumu’ndan alınır ve alınan izine bağlı olarak bankalar önce Takasbanktan ISIN(International Security Identification Number) tahsis eder, sonrasında ise Merkezi Kayıt Kuruluşu aracılığıyla ihracı gerçekleştirir. Bono satışı yapılacak her müşteri için Merkezi Kayıt Kuruluşu sisteminde banka tarafından hesap açılır ve alınan bono bu hesaplarda ISIN ve nominal(vade sonu değeri) bazda saklanır ve takip edilir. Müşteriler dilerlerse MKK’nın internet sitesinden varlıklarını takip edebilirler. Bunun için bankalarına başvurmaları gereklidir. Bonolar genellikle nominal bazda ifade edilir ve MKK’da nominal olarak takip edilir.

Örnek vermek gerekirse 100,000 TL lik bono almak istiyorsunuz. Bononun fiyatının 90 TL olduğunu varsayalım. 100,000 TL lik bononun karşılığında (100,000/90)*100=111,111(yaklaşık) nominal bono satın alırsınız bu da aslında vade sonunda elinize geçecek brüt tutar demektir.

Bonolar iskontolu(kupon ödemesiz) veya kuponlu(yani belli dönemlerde ödeme yaparak) olarak ihraç edilebilirler. Önemli özelliklerinden bir tanesi de sabit getirili bir menkul kıymet olmasıdır. Yani hisse senetleri gibi getirileri önceden bilinmez değildir. Bono alınırken faiz oranı ve vade sonunda elinize geçecek tutar baştan bellidir. Stopaj 10%dur. Yani elde edilen getiriden 10% kesilir ve o şekilde müşteri hesabına aktarılır, kesilen tutar devlete müşteri adına vergi olarak ödenir. Bonolarda devlet garantisi olmayıp ihraç eden kurumun riski satın alınmış olur. Bono alındıktan sonra herhangi bir tarihte geri satılabilir. Bonolar bir bankadan başka bir bankaya transfer edilebilirler.

Vadeli Mevduat

Vadeli mevduat, mevduat toplama izni olan bankaların müşterilerden topladıkları ve karşılığında müşteriye faiz ödedikleri paralardır. Bunun için genellikle vadesiz hesaplardan ayrı vadeli mevduat hesapları açılır. Bankaların belirledikleri oranlardan ve vadelerden ay ve katlarında ya da kırık vade denilen ara dönemlere mevduatlar bağlanabilir. Uygulamalar bankaya göre değişmekle birlikte genel olarak vadesinden önce bozdurulan vadeli mevduatlarda faiz getirisi kaybı olur. Vadeli mevduatlarda stopaj oranı 15% dir. Yani elde edilen faiz getirisinden 15% kesilir ve o şekilde müşteri hesabına aktarılır, kesilen tutar devlete müşteri adına vergi olarak ödenir. Mevduatta banka bazında 100,000 TL devlet güvencesi vardır. Örneğin A bankasında 50,000 TL ve B bankasında 200,000 TL mevdutanız varsa A bankasındaki tutarın tamamı B bankasındaki tutarın ise 100,000 TL lik kısmı garanti kapsamındadır.

Burada banka bonosu ve vadeli mevduat ile ilgili genel özellikleri yazdık. Bankalarda yasal çerçeveler içersinde farklı uygulamalar olabilir. Bu nedenle yatırım yapacak kişilerin bankaların müşteri temsilcileriyle görüşmeleri ve detaylı bilgi almaları yerinde olur.

Bir Cevap Yazın