Yatırım fonu, yatırımcıların birikimlerinin sermaye piyasası araçlarında değerlendirilmek üzere bir havuz içerisinde toplanması ve profesyonel yöneticiler tarafından yönetilmesi esasına dayalı kolektif bir yatırım aracıdır.  Yatırım fonları halktan topladıkları paralar karşılığı, hisse senedi, tahvil gibi sermaye piyasası araçlarından ve kıymetli madenlerden oluşan portföyleri inançlı mülkiyet esasına göre yönetirler.

Yatırım Fonları Nerelere Yatırım Yapabilir?

  • Türkiye’de kurulmuş şirketlerin hisse senetleri
  • Yabancı ülkelerdeki şirketlerin hisse senetleri
  • Türk özel ve kamu borçlanma senetleri
  • Yabancı özel ve kamu borçlanma senetleri
  • Ulusal ve uluslararası borsalarda işlem gören altın ve diğer kıymetli madenler ile bunlara dayalı olarak ihraç edilmiş ve borsalarda işlem gören sermaye piyasası araçları
  • Sermaye Piyasası Kurulu’nca uygun görülebilecek diğer sermaye piyasası araçları

Yatırım Fonu Katılma Belgesi

Yatırım fonu katılma belgeleri yatırımcının fon portföyüne ortak olmasını sağlayan belgelerdir.

Yatırım fonlarındaki katılma belgeleri, şirketlerin hisse senetlerine benzer. Nasıl  yatırımcılar hisse senedi alarak şirketlere ortak olurlar ve o şirketler üzerinde hak sahibi olurlar ise, benzer şekilde yatırım fonlarında da katılma belgesi ile fon portföyüne ortak olurlar.

Bununla birlikte katılma belgesi sahiplerinin fon yönetimine katılma hakları yoktur. Katılma payları, Merkezi Kayıt Kuruluşu bünyesinde kaydi olarak saklanmaktadır.

Fon Kurucusu

  • Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından belirlenmiş esaslara uyan bankalar, aracı kurumlar, sigorta şirketleri ve kanunlarda engel bulunmayan emekli ve yardım sandıkları SPK’dan izin almak koşuluyla fon kurucusu olabilirler.
  • Kurucu, fonun riskinin dağıtılmasından; inançlı mülkiyet esaslarına göre belge sahiplerinin haklarını koruyacak şekilde yönetilmesinden ve temsilinden; fonun yatırım yaptığı araçların saklanmasından sorumludur.
  • Kurucu, mevzuat ve fon içtüzüğünde belirtilen sınırlar içinde kalmak üzere fon portföyünü dilediği gibi oluşturabilir.
  • SPK’ya, resmi dairelere, katılma payı sahiplerine ve fon adına üçüncü şahıslara karşı fonu, Fon Kurucusu temsil etmektedir.
  • Fon Kurucusu ve Yöneticisi aynı kurum olabileceği gibi, farklı kurumlar da olabilir.

Fon Yöneticisi

  • SPK’dan portföy yöneticiliği yetki belgesi alan Aracı Kurumlar ile Portföy Yönetim Şirketleri, Fon Yöneticisi olabilirler.
  • Fon Yöneticisi, fonun portföyünü, kanun, tebliğ ve fonun içtüzük hükümlerine göre yönetmekle yükümlüdür.
  • Fon Yöneticisi, fonun, belirli bir portföy yönetim sözleşmesi çerçevesinde ve stratejisine uygun olarak yönetilmesinden sorumludur.

Türkiye Elektronik Fon Platformu (TEFAS)’nda işlem gören yatırım fonları için tıklayınız.

Avantajlar & Riskler

  • Profesyonel yöneticiler tarafından yönetilir.
  • Yatırım fonu portföyüne alınabilecek menkul kıymetlerin sabit getirili, dövize endeksli ve hisse senedi gibi araçlarla çeşitlenmesi nedeniyle riskin en aza indirilmesi mümkün olabilmektedir.
  • Menkul kıymetlerin değerlemesi ve kontrolü; kupon, faiz ve temettü gibi tahsilatlar fon operasyon ilgili birim yönetimince yapılacağından, yatırımcıların vade takibi, tahsilat yapma vb. gibi işlemler için zaman ve kaynak ayırmaları gerekmemektedir.
  • Küçük tasarruflarla ulaşılamayabilecek kazanç potansiyeli yüksek menkul kıymetlere yatırım yapılmasına olanak sağlamaktadır.
  • Fon Portföyündeki değer artışlarının portföy değerine günlük olarak yansıtılması nedeniyle, yatırımcılar fona yaptıkları yatırımlarını işlemiş geliriyle birlikte ihtiyaçları kadar veya tamamını paraya çevirebilirler.
  • Portföy yöneticilerince fonun portföyüne yapılan büyük tutarlı alım satımlar zaman ve para tasarrufu sağlamaktadır.

Riskleri

  • Yatırımın başında net veya sabit bir getiri garantisi mümkün değildir (Anapara Garantili Fonlar hariç).
  • Borsa Yatırım Fonu dışında, gün içinde sürekli işlem yapmak mümkün değildir. Belirlenen saate kadar, sabit bir fiyattan işlem yapılabilir.

Yatırımcı Profili

  • Yatırımın başında net veya sabit bir getiri garantisi beklemeyen,
  • Birden fazla menkul kıymete yatırım yapmak isteyen, ancak yatırım yapacağıher menkul kıymette ayrı ayrı işlem yapmayı tercih eden,
  • Borsa Yatırım Fonu dışında gün içinde işlem yapmayı tercih etmeyen, günlük sabit fiyattan belirli bir saate kadar işlem yapmayı yeterli gören yatırımcılardır.

Fon Türleri

  • Likit Fon: Portföyünün tamamı, devamlı olarak, portföyünde vadesine en fazla 180 gün kalmış kamu ve özel sektör borçlanma araçlarına yatıran ve portföyünün ağırlıklı ortalama vadesi en fazla 45 gün olan fonlardır.
  • Tahvil ve Bono Fonu: Fon portföyünün en az %51’ini devamlı olarak, kamu ve/veya özel sektör borçlanma araçlarına yatırım yapan fonlardır.
  • Hisse Senedi Fonu: Fon portföyünün en az %51’ini devamlı olarak, Türkiye’de kurulmuş ortaklıkların hisse senetlerine yatırım yapan fonlardır.
  • Yabancı Menkul Kıymetler Fonu: Fon portföyünün en az %51’ini devamlı olarak, yabancı özel ve kamu sektörü menkul kıymetlerine yatırmış fonlardır.
  • Sektör Fonu: Fon portföyünün en az %51’ini devamlı olarak, belirli bir sektörü (örneğin; çimento, tekstil v.b.) oluşturan şirketlerin menkul kıymetlerine yatırım yapan fonlardır.
  • Grup Fonu: Fon portföyünün en az %51’ini devamlı olarak, belirli bir topluluğun menkul kıymetlerine yatırım yapan fonlardır .
  • İştirak Fonu: Fon portföyünün en az %51’ini devamlı olarak, kurucunun iştiraklerince çıkarılmış menkul kıymetlere yatırım yapan fonlardır.
  • Altın Fonu: Fon portföyünün en az %51’ini devamlı olarak, ulusal ve uluslararası borsalarda işlem gören altın ile altına dayalı sermaye piyasası araçlarına yatırmış fonlardır.
  • Diğer Kıymetli Madenler Fonu: Fon portföyünün en az %51’ini devamlı olarak, ulusal ve uluslararası borsalarda işlem gören altın ve diğer kıymetli madenler ile bu madenlere dayalı sermaye piyasası araçlarına yatırmış fonlardır.
  • Karma Fon: Portföyünün tamamı, hisse senetleri, borçlanma araçları, altın ve diğer kıymetli madenler ile bunlara dayalı sermaye piyasası araçlarından en az ikisinden oluşan ve her birinin değeri fon portföy değerinin %20’sinden az olmayan fonlardır.
  • Değişken Fon: Portföyünün tamamı, portföy sınırlamaları itibariyle yukarıdaki türlerden herhangi birine girmeyen fonlardır.
  • Fon Sepeti: Portföyünün en az %80’i devamlı olarak, diğer yatırım fonlarının ve borsa yatırım fonlarının katılma paylarından oluşan fonlardır.
  • Koruma Amaçlı Fon: Yatırımcının başlangıç yatırımının belirli bir bölümünün, tamamının ya da başlangıç yatırımının üzerinde belirli bir getirinin izahnamede belirlenen esaslar çerçevesinde belirli vade ya da vadelerde yatırımcıya geri ödenmesinin, uygun bir yatırım stratejisine dayanılarak en iyi gayret esası çerçevesinde amaçlandığı fonlardır.
  • Garantili Fon: Yatırımcının başlangıç yatırımının belirli bir bölümünün,tamamının ya da başlangıç yatırımının üzerinde belirli bir getirinin izahnamede belirlenen esaslar çerçevesinde belirli vade ya da vadelerde yatırımcıya geri ödenmesinin, uygun bir yatırım stratejisine ve garantör tarafından verilen garantiye dayanılarak taahhüt edildiği fonlardır.
  • Borsa Yatırım Fonu: Katılma belgeleri borsa pazarlarında işlem gören, payları borsada hisse senedi gibi anlık olarak alınıp satılabilen, ana sözleşmesinde belirlenmiş olan yatırım araçlarından oluşan portföy getirisini yatırımcısına yansıtan fonlardır.
  • Serbest Yatırım Fonu: Katılma payları sadece nitelikli yatırımcılara satılmak üzere kurulmuş olan ve mevzuatta yer alan portföy sınırlamalarına istisna tutulan fonlardır .

Yatırım Fonlarını Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

Herhangi bir yatırım fonu seçmeden önce, fonun amacının, stratejisinin ve olası risklerin yatırımcı tarafından iyice anlaşılması gerekir. İlgilendiğiniz fonun risk-getiri durumu, yatırım yaptığı ürünler, sizin risk-getiri beklentinizle uyumlu olmalıdır. Yatırım fonuna yatırım yaptığınızda bir risk aldığınız unutulmamalıdır. Fon tarafından alınan menkul kıymetlerin değeri artabileceği gibi, düşebilir. Bu nedenle, bazı fonlarda, yatırım yaptığınız anaparanın bir kısmını kaybedebilirsiniz.

Genel olarak, yatırım fonları da dahil tüm menkul kıymet yatırımlarında, geçmiş dönemde o menkul kıymetin veya yatırım fonunun elde ettiği getirinin, gelecek dönemde de devam edeceğine dair bir garanti yoktur. Fonlar, mevduat ile karıştırılmamalıdır. Mevduatta belirli bir seviyeye kadar devlet garantisi varken, yatırım fonlarında devlet garantisi yoktur.

İlgili Diğer Linkler

Hisse(Pay Senedi)    Türev İşlemler     DİBS     ÖST     Kira Sertifikası     Gayrimenkul Sertifikası     Varant